Jesteś tutaj: HomeJanina Fetlińska

konferencjaJF1

Janina Fetlińska

JANINA FETLIŃSKA (1952-2010)

jf foto

Urodziła się 14 czerwca 1952 roku w miejscowości Tuligłowy. Liceum Medyczne Pielęgniarstwa ukończyła w Krakowie w roku 1971. Po uzyskaniu dyplomu pielęgniarki podjęła pracę, aby odbyć 2-letni staż, niezbędny wówczas do podjęcia studiów wyższych. Wydział Pielęgniarski lubelskiej Akademii Medycznej ukończyła z wyróżnieniem, uzyskując w roku 1977 tytuł magistra pielęgniarstwa.

Jako pierwsza polska pielęgniarka odbyła szkolenie specjalizacyjne pierwszego stopnia w zakresie medycyny społecznej; specjalizację drugiego stopnia uzyskała w zakresie organizacji ochrony zdrowia.
W 1986 r. również jako pierwsza w Polsce pielęgniarka uzyskała stopień doktora nauk medycznych w zakresie pielęgniarstwa. W roku 1992 ukończyła Podyplomowe Studium Ekonomiki Zdrowia na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

PRZEBIEG PRACY ZAWODOWEJ

  • Klinika Chirurgii Szczękowej PSK nr 1 przy AM w Krakowie 
  • Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Kadr Medycznych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Ciechanowie 
  • Wizytator średnich szkół medycznych 
  • Sekcja Analiz w Dziale Metodyczno-Organizacyjnym Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Ciechanowie 
  • Wojewódzki Zespół Metodyczny Opieki Zdrowotnej w Ciechanowie 
  • Ciechanowski Ośrodek Organizacji i Ekonomiki Ochrony Zdrowia 
  • Biuro Ciechanowskiego Konsorcjum Zdrowia 
  • Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku, Wydział Pedagogiczny, Instytut Edukacji Zdrowotnej i Promocji Zdrowia w Ciechanowie 
  • Mazowieckie Centrum Zdrowia Publicznego w Warszawie Oddział Terenowy w Ciechanowie 
  • Mazowieckie Centrum Zdrowia Publicznego w Warszawie 
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie, Instytut Ochrony Zdrowia

 

DZIAŁALNOŚĆ ZAWODOWA

W 1991 r. współzarządzany przez Nią zespół wygrał konkurs Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Banku Światowego na utworzenie eksperymentalnego konsorcjum zdrowia w ramach Projektu Rządu Polskiego i Banku Światowego Reformy Polskiej Służby Zdrowia. Powierzono Jej prowadzenie tegoż projektu i została Dyrektorem Biura Ciechanowskiego Konsorcjum Zdrowia. Brała czynny udział w realizacji Programu Rozwoju Polskiej Służby Zdrowia Rządu Polskiego i Banku Światowego oraz jako ekspert, a następnie dyrektor Programu Rozwoju POZ i Samorządu Pielęgniarskiego Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych Rządu Kanadyjskiego. Praca na stanowisku Dyrektora Biura Ciechanowskiego Konsorcjum Zdrowia pozwoliła Jej na podjęcie prac badawczych, organizacyjnych i szkoleniowych związanych z planowaniem strategicznym w ochronie zdrowia. W latach 1992-1993 była członkiem zespołu, przygotowującego pierwszą wersję koncepcji reformy POZ. Pracowała również w Zespole Ekspertów ds. Pielęgniarstwa w POZ przy Biurze Naczelnej Pielęgniarki Kraju. 

W latach 1992-1998, w ramach utworzonego Zespołu ds. Promocji Zdrowia przy Biurze Ciechanowskiego Konsorcjum Zdrowia, przewodniczyła przygotowaniu koncepcji, a następnie wdrożeniu szeregu programów z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki chorób, którymi koordynowała, m.in. :

 

  • "Programu profilaktyki chorób układu krążenia w Ciechanowskim Konsorcjum Zdrowia na lata 1992-2012 - Zdrowie w rytmie serca."
  • "Program zapobiegania urazom, wypadkom i zatruciom w Ciechanowskim Konsorcjum Zdrowia na lata 1995-2014"
  • "Programu Ciechanów - Zdrowe Miasto", 1994
  • "Mazowieckiego Programu Promocji Zdrowia na lata 2001-2005".

 

Jako Prezes Stowarzyszenia - Ciechanowskie Konsorcjum Zdrowia (1998-2010) współpracowała m.in. z Zespołem prof. Witolda Zatońskiego na rzecz zwalczania palenia tytoniu; była pierwszą Przewodniczącą Koalicji Organizacji Pozarządowych zrzeszonych pod nazwą Obywatelskiej Koalicji "Tytoń albo Zdrowie" (2003-2005). 

Była koordynatorem lokalnym "Projektu edukacyjno-interwencyjnego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej, mającego na celu ograniczenie zdrowotnych i społeczno-ekonomicznych następstw palenia tytoniu (2002)" oraz "Projektu działań interwencyjnych dla zmniejszenia częstości zagrożenia wymuszoną ekspozycją na bierne palenie małych dzieci na lata 2002-2003". 

DZIAŁALNOŚĆ NA RZECZ ŚRODOWISKA PIELĘGNIAREK 

Działania na rzecz rozwoju zawodowego i kształcenia pielęgniarek były zawsze istotnym elementem pracy dr Janiny Fetlińskiej. Ważnym wkładem było wypracowanie kompetencji i miejsca pielęgniarek rodzinnych w kształtującej się koncepcji POZ opartej o system lekarza rodzinnego. Była pierwszym Prezesem (1994-1997) Stowarzyszenia Kolegium Pielęgniarek i Położnych Środowiskowych/Rodzinnych w Polsce. Brała udział w opracowaniu kompetencji oraz programów kursów kwalifikacyjnych dla tej grupy pielęgniarek. Kierowane przez nią Biuro Ciechanowskiego Konsorcjum Zdrowia było miejscem kształcenia pielęgniarek dla całego regionu. Uczestniczyła w pracach Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych, współorganizowała z prof. Zygmuntem Sadowskim Stowarzyszenie Pielęgniarek Promujących Zdrowie; od roku 1992 działała w Stowarzyszeniu Menadżerów Ochrony Zdrowia. Tworzyła samorząd pielęgniarski na Mazowszu; wielokrotnie była delegatem na Zjazd Krajowy Pielęgniarek i Położnych.Jako inicjatorka kształcenia pielęgniarek w zakresie specjalności promocja zdrowia i edukacja zdrowotna, została wicedyrektorem współorganizowanego Instytutu Edukacji Zdrowotnej i Promocji Zdrowia w Ciechanowie, na Wydziale Pedagogicznym ówczesnej Wyższej Szkoły Humanistycznej im. A. Gieysztora (obecnie Akademii Humanistycznej). W roku 1998 również jako inicjatorka dostrzegająca potrzebę kształcenia pielęgniarek na poziomie wyższym, wysunęła wniosek rozważający koncepcję utworzenia kierunku pielęgniarstwo. Rezultatem było powstanie tego kierunku w utworzonej Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Ciechanowie (2001) i objęcie przez Nią od roku 2002 stanowiska Dyrektora Instytutu Ochrony Zdrowia PWSZ w Ciechanowie. 

Inicjowała tłumaczenia i opracowania podręczników dla pielęgniarek oraz recenzowała prace naukowe dla wielu wydawnictw. Była inicjatorem polskiego wydania w 1997 roku podręcznika Barbary Bates "A Guide Physical Examination and History Taking", wyd. J.B. Lippincott Philadelphia, który był niezwykle przydatny dla pielęgniarek i studentów pielęgniarstwa. 

DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWA 

Opublikowała kilkadziesiąt artykułów i prac naukowych z zakresu pielęgniarstwa, promocji zdrowia i zdrowia publicznego, m.in.:

  • Fetlińska J., Rola pielęgniarki w redukowaniu stresu u pacjentów po zawale serca, "Pielęgniarka i Położna", 1978, 5 
  • Fetlińska J., Soplińska E., Ciechanowskie Konsorcjum Zdrowia. Studia Mazowieckie, Stowarzyszenie Autorów Polskich, Ciechanów, 1993, R. II, Nr 1-2 
  • Fetlińska J., Ormanowska M., Ostrowska B., Program kursu kwalifikacyjnego dla pielęgniarek środowiskowo-rodzinnych, Centrum Edukacji Medycznej, Warszawa 1994 
  • Fetlińska J., Borowik L., Soplińska E., Program profilaktyki chorób układu krążenia w Ciechanowskim Konsorcjum Zdrowia "ZDROWIE W RYTMIE SERCA 1992-2012" - pilotaż rozwiązań systemowych, "Promocja Zdrowia, Nauki Społeczne i Medycyna", 1994, 3-4 
  • Fetlińska J., Zakres kompetencji pielęgniarki środowiskowej - rodzinnej, "Pielęgniarstwo 2000", 1994, 6 (17) 
  • Fetlińska J., Reszko K., Działalność Ciechanowskiego Konsorcjum Zdrowia na rzecz przygotowania pielęgniarek do pracy w nowym modelu podstawowej opieki zdrowotnej, "Antidotum", 1994, 9 
  • Fetlińska J., Realizacja praw pacjenta w świetle kompetencji pielęgniarki, "Pielęgniarstwo 2000", 1994, 5 (16) 
  • Fetlińska J., Reszko K., Propozycja usług w podstawowej opiece zdrowotnej, "Pielęgniarstwo 2000", 1995, 1 (18) 
  • Fetlińska J., Reszko K., Pielęgniarki w nowym modelu POZ, "Pielęgniarka i Położna", 1995, 7 (416) 
  • Skibska B., Sokołowska B., Fetlińska J., Reszko K., Ormanowska M., Chmura H., Ostrowska B., Adamkiewicz M., Zielińska J., Landman K., Propozycja wynagradzania pielęgniarek i położnych w POZ, "Pielęgniarstwo 2000", 1995, 6 (23) 
  • Janus B., Fetlińska J., Kaczmarska B., Ramowy program specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego. Blok specjalistyczny. Program przeznaczony dla pielęgniarek, Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych. Warszawa 1999 
  • Fetlińska J., Borowik L., Program profilaktyki chorób układu krążenia w Ciechanowskim Konsorcjum Zdrowia. "Człowiek i Przyroda. Jesień", 1997, 7 
  • Fetlińska J., Reszko K., Porada pielęgniarska w rejestrze usług medycznych, "Pielęgniarka i Położna", 1997, 5, 6 
  • Fetlińska J., Borowik L., Narodowy Program Zdrowia. Założenia, rzeczywistość, potrzeby a doświadczenia ciechanowskie, "Zdrowie Publiczne", 1998, 7-8 
  • Fetlińska J., Stan profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami - potrzeby i warianty rozwiązań w dobie reformy systemu ochrony zdrowia, edukacji i administracji, "Promocja Zdrowia, Nauki Społeczne i Medycyna", 1998 
  • Fetlińska J., Promocja zdrowia w środowisku lokalnym, [w:] Osoby niepełnosprawne w środowisku lokalnym. Wyrównywanie szans, pod red. Szczepankowska B., Mikulski J., Centrum Badawczo-Rozwojowe Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Warszawa 1999 
  • Fetlińska J., Gajdowska J., Chrostek E., Zmiany systemowe w podstawowej opiece zdrowotnej w woj. ciechanowskim w latach 1992 -1998 a poziom satysfakcji pacjentów z usług medycznych, "Zdrowie Publiczne", 1999, 3 
  • Fetlińska J., Miejsce pielęgniarstwa w modelu lekarza rodzinnego w polskiej reformie służby zdrowia - założenia i rzeczywistość, [w:] Pielęgniarstwo we współczesnej medycynie. I Podlaska Konferencja Naukowo-Szkoleniowa. Materiały zjazdowe, Białystok 2000 
  • Fetlińska J., Targowski M., Zagroba M., Monitorowanie procesu realizacji Narodowego Programu Zdrowia w województwie mazowieckim, "Zdrowie Publiczne", 2002, 4 (112)
  • Zagroba M., Fetlińska J., Algorytm i standard postępowania pielęgniarki w leczeniu z uzależnienia od tytoniu, [w:] Współczesne pielęgniarstwo, to wiedza, profesjonalizm, pasja. VII Kongres Pielęgniarek Polskich, Materiały Konferencyjne, PTP, Sopot 2004 
  • Fetlińska J., Rozwój kształcenia położnych w Polsce w latach 1945 - 1998. [w:] Zawód położnej na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. Urbanek B., Wyd. IHN PAN, ŚUM, Katowice 2004 
  • Polak P., Charzyńska-Gula M., Fetlińska J., Zagroba M., Changes of behaviour of selected group of parents as a result of antitobacco program "Let's free our children from tobacco smoke", [in:] Health promotion. Theoretical and practical aspects, Gozdek N., Sygit M., WERSET, Lublin 2005 
  • Adamczyk A.A., Fetlińska J., Zagroba M., Wiedza uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat nadużywania alkoholu (na przykładzie uczniów Zespołu Szkół Zawodowych Nr 1 w Ciechanowie), "Pielęgniarstwo XXI Wieku", 2005, 4 (13) 
  • Fetlińska J., Społecznikowskie pasje ciechanowskich farmaceutów przełomu XIX i XX wieku, [w:] Zawód Farmaceuty na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. Urbanek B., Wyd. IHN PAN, AM, ŚUM, Warszawa-Katowice 2006 
  • Fetlińska J., Dentyści i ich działalność na Ziemi Ciechanowskiej do 1998 roku, [w:] Zawód Dentysty - Lekarza Stomatologa na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. Urbanek B., Wyd. IHN PAN, AM, ŚUM, Warszawa-Katowice 2007 
  • Wipfli H., Avila-Tang E., Navas A., i inni (m. in. z Polski Zagroba M., Zatoński W., Przewoźniak K., Gumkowski J., Polak, P., Fetlińska J.), Secondhand Smoke Exposure Among Women and Children: Evidence From 31 Countries, American Journal of Public Health, April 2008, Vol 98, No. 4 
  • Fetlińska J., Pielęgniarki w polskim sejmie i senacie, [w:] Zawód Pielęgniarki na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. Urbanek B., Wyd. IHN PAN, AM, ŚUM, Warszawa-Katowice 2008 
  • Fetlińska J., Kształtowanie się wyższego szkolnictwa pielęgniarskiego, [w:] Zawód Pielęgniarki na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. Urbanek B., Wyd. IHN PAN, ŚUM, Warszawa-Katowice 2008 
  • Fetlińska J., Rozwój promocji zdrowia, [w:] Promocja zdrowia dla studentów studiów licencjackich kierunku pielęgniarstwo i położnictwo. Tom I. Teoretyczne podstawy promocji zdrowia, pod red., Andruszkiewicz A., Banaszkiewicz B., Czelej, Lublin 2008 
  • Fetlińska J., Historia promocji zdrowia w Polsce, [w:] Promocja zdrowia dla studentów studiów licencjackich kierunku pielęgniarstwo i położnictwo. Tom I. Teoretyczne podstawy promocji zdrowia, pod red., Andruszkiewicz A., Banaszkiewicz B., Czelej, Lublin 2008 
  • Fetlińska J., Wkład lekarzy w rozwój społeczny i kulturalny Bieżunia, [w:] Zawód Lekarza na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, pod red. Urbanek B., Wyd. IHN PAN, AM, ŚUM, Warszawa-Katowice 2009 
  • Fetlińska J., Zagroba M., Algorytm postępowania pielęgniarki w leczeniu uzależnienia od palenia tytoniu, [w:] Zrozumieć promocję zdrowia. Przewodnik do zajęć, pod red., Charzyńska-Gula M., Makmed, Lublin 2010 
  • Fetlińska J., Zagroba M., Standard postępowania pielęgniarki w leczeniu uzależnienia od palenia tytoniu, [w:] Zrozumieć promocję zdrowia. Przewodnik do zajęć, pod red., Charzyńska-Gula M., Makmed, Lublin 2010 

Niestety, nie zdążyła obronić rozprawy habilitacyjnej w Polskiej Akademii Nauk, nt. kształcenia pielęgniarek na poziomie akademickim od roku 1969 w Polsce. 

DZIAŁALNOŚĆ NA RZECZ SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ 

Była inicjatorką Ciechanowskiego Forum Zdrowia (od 1998) i Akademickiego Forum Zdrowia (od 2003), plenerowych, edukacyjnych imprez prozdrowotnych, gdzie integrowała wszystkie lokalne środowiska. Ponadto inicjowała i wraz ze swoim zespołem organizowała inne festyny o charakterze edukacyjno-prozdrowotnym, m. in.: Światowy Dzień Serca, Ciechanowski Tydzień bez Papierosa, Światowy Dzień Chorego, Światowy Dzień Zdrowia, Światowy Dzień bez Tytoniu.Pełniła urząd radnej powiatu ciechanowskiego pierwszej i drugiej kadencji. W latach 2005 - 2007 była senatorem VI kadencji oraz członkiem Rady Politycznej PiS. W wyborach parlamentarnych w 2007 r. - w drodze reelekcji - uzyskała mandat senatora RP VII kadencji, otrzymując rekordową liczbę głosów. Wśród swoich wyborców w regionie ciechanowsko-płockim ceniona była za ogromne zaangażowanie i troskę wobec drugiego człowieka oraz za działalność na rzecz służby zdrowia w Polsce. Zaangażowana była w wiele inicjatyw społecznych na szczeblu zarówno lokalnym, jak i krajowym. Była jednym z najbardziej aktywnych i pracowitych senatorów. Znamienne dla Niej było to, że pomagała wszystkim, którzy tej pomocy potrzebowali - nie pytając o poglądy polityczne. Wychodziła poza klasyczny typ polityka: była przede wszystkim pielęgniarką - społecznikiem, osobą o ogromnej wrażliwości społecznej, niezwykle życzliwą i pomocną ludziom; zawsze pogodną i uśmiechniętą.Za swoją działalność otrzymała medal "Za Zasługi dla Ciechanowa" (1996) i "Za Zasługi dla Województwa Ciechanowskiego". Została Laureatką Złotej Honorowej Odznaki Fundacji "Promocja Zdrowia" (2001), odznaczona "Nagrodą Białego Kruka" za Propagowanie Zdrowego Stylu Życia Wolnego od Dymu Tytoniowego (2003), wyróżniona tytułem "Amici bibliothecae" Głównej Biblioteki Lekarskiej (2006), "Odznaką Honorową" Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego (2007), odznaczeniem Ministra Zdrowia "Zasłużony dla Ochrony Zdrowia" (2008), oraz pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Honorowym Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej AD AMICUM. 

Zginęła w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 r. udając się na uroczystość obchodów 70 rocznicy zbrodni katyńskiej. Pochowana 21 kwietnia 2010 r. w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Komunalnym w Ciechanowie.

Zwiędły kwiaty i wachlarz z piór strusich 
czas ucieka jak chmara szarańczy 
wszystko kończy się wcześniej niż musi (...) 
M. Pawlikowska-Jasnorzewska

stopka